Wallraf-Richartz-soep

Augustus een paar jaar geleden, Lief en ik, bijna student-af, reizen met een goedkoop ticket met de Thalys naar Keulen voor een low budget stedentrip. Het vooral niet sfeervolle hotel is ook studentenbudget en heeft voor ons de pikdonkere 'suite' op de zolder gereserveerd. 's Ochtends worden we tijdens het ontbijt wakker gefiedeld door 'Contemporary popular music in violin' en 's nachts word ik wakker gekriebeld door sprinkhanenpoten die over mijn arm kruipen. Erg romantisch dus, en tot overmaat van ramp ligt er een verkoudheid op de loer die haar slijmerige vingertjes niet van me kan afhouden. Al snotterend loop ik met een zakdoek in de ene hand en de hand van Lief in de andere door de regenachtige stad totdat de zonnestralen door de wolken breken en een beetje warmte brengen in de grauwheid.

Na de zoveelste regenbui zoeken we ons heil in het Wallraf-Richartzmuseum. Lief wil de kunstwerken echt bekijken, ik wil alleen een droge plek waar er niet om de haverklap een druppel aan mijn neus hangt, of die nu van de regen komt of niet. We lunchen in het museumcafé met een hartverwarmende wortel-gembersoep die de strijd aangaat met de verkoudheid in mijn luchtwegen. Heerlijk. Sindsdien maak ik deze zachte, pittige soep regelmatig en elke keer weer geniet ik van de troostrijke warmte die bij elke hap door mijn lijf stroomt.

Het oorspronkelijke recept is alleen met wortel en gember, maar het is ook erg lekker om er een scheutje kokosmelk aan toe te voegen, een Djeroek Poeroetblaadje (limoenblad) of een snufje Ras-el-Hanout en bijvoorbeeld een deel van de wortelen te vervangen door zoete aardappel en/of pompoen.

Voor 2 personen:
Ongeveer 700 gram wortelen (4 of 5 grote)
1 liter groentenbouillon
Stukje gember van ongeveer 2,5 cm, geraspt of fijngehakt
2 teentjes knoflook, geraspt of gesnipperd
1 ui, gesnipperd
Laurierblaadje
Zout
Peper
Evt. snufje komijn
Evt. 1/4 theelepel chiliflakes

Schrap de wortelen en snijd ze in schijfjes. Doe een scheutje olie in een soeppan en fruit de ui, knoflook en gember licht aan. Voeg op dit moment de komijn en chiliflakes toe en fruit eventjes mee. Als de uitjes en knoflook zacht zijn, maar nog geen kleur hebben, de schijfjes wortel en het laurierblad toevoegen, even meebakken en daarna afblussen met de bouillon. De groenten in de bouillon laten koken tot ze zacht zijn en daarna de soep pureren (vergeet niet om eerst het laurierblaadje eruit te halen!) en op smaak brengen met zout en peper.

Niet voor watjes

Nederlandse kinderen kregen vroeger levertraan, Zweedse kregen boter voor watjes. Als de temperatuur buiten tot ver onder het vriespunt was gedaald, de wind guur om het huis huilde, er meters sneeuw lag en het tijd was voor de wollen borstrok, werd de weerstand van de kindjes gesterkt met grote stukken knäckebröd met een dikke laag 'Messmör' (Watjesboter. 'Mes' is slang voor watje) erop. Boordevol ijzer, mineralen, kalcium en melkweiproteïne.

Om de weerstand in de zomer op peil te houden is er nu ook Messmörroomijs. Na flink aandringen van Zweedse locals, want toch 'veel beter dan dat van Nora, dat heeft geen smaak', een ijsje gaan eten bij Neerings i Grythyttan, een ijssalon die wordt gerund door een Nederlands echtpaar in Grythyttan (waar ook Måltidens hus is, een centrum voor eten en drinken. Smullen voor mij!). Hier hebben ze tussen het aardbeien-, bramen-, kersen/chocolade- en Irish Dreamijs ook een bak Messmörijs. Mijn nieuwsgierigheid is gewekt: het ziet eruit als vannille-ijs, maar zou het ook zo smaken? De eigenaresse, Corrie, geeft me een klein lepeltje om te proeven en legt me uit wat Messmör is. Op het eerste gezicht smaakt het hapje wel ok, ik kan de smaak niet echt thuisbrengen, maar het is wat mij betreft verder niet echt een smaaksensatie. Ik laat me toch liever verleiden door de cherrymania (met grote stukken chocolade!) en het bramenijs.

Terwijl we buiten ons - inderdaad heerlijke - ijsje opeten, vraagt Corrie of ik zin heb om eens the real thing te proeven, de echte Messmör. Stoer zeg ik ja; als Scandinaviste moet je natuurlijk op de hoogte zijn van het gastronomische erfgoed. Bovendien wil ik me als zelfuitgeroepen foodie niet laten kennen, hoewel de opmerking 'ik ga even een lepel halen!' van Corrie wel erg vrolijk is. Ik krijg een lepel met een grote dot Messmör erop. Even denk ik nog dat het een heerlijk romige kruising zal zijn van vanille, boter en roomkaas, maar mijn instinct behoedt me er gelukkig voor om een grote hap te nemen.

Voorzichtig neem ik een klein hapje, godzijdank, want ik vind dit helemaal niet lekker! Wat bezielde die Zweedse mamma's om dit aan hun kinderen mee te geven? Het smaakt naar boter, smeerkaas en koeien/geitenstal. Een beetje op mijn plaats gezet geef ik de nog bijna volle lepel weer terug aan een grinnikende Corrie. Leedvermaak?

In de supermarkt ga ik op onderzoek uit in het koelvak. Er blijken een heleboel soorten van dat spul te bestaan, ook van geitenmelk. Later lees ik op Wikipedia dat dit product ook iets te maken heeft met de beruchte Noorse brunost (Zweeds: mesost), een zoetig smakende, karamelachtige 'kaas' voor op brood. Ook niet iets waar je me midden in de nacht voor wakker hoeft te maken.

En dan te denken dat al die kindjes vroeger heldhaftig winter in winter uit braaf hun crackertjes met deze 'boter' opaten. Het zou 'hjältesmör' (heldenboter) moeten heten, want het is bepaald geen voer voor watjes!

Samen in een tentje

Niets romantischer dan samen met je liefste in een tentje bivakkeren. Tentje opzetten (dat gaat tegenwoordig ontzettend gemakkelijk, dus daar kan je relatie al niet meer op stuklopen), luchtbedjes vol laten lopen, slaapzakken knus aan elkaar ritsen, kussens dicht bij elkaar leggen en klaar is kees.
Tijd voor een romantische tête-a-tête in de buitenlucht, aan je wankele tafeltje met plastic borden, bekers en bestek en een gasvuurtje dat in het gras staat waardoor je je handen verbrandt bij het pakken van het pannetje met dat ozohandige knijpding en pardoes de pasta met vergiet en al in het gras stort.

Maar zo hoeft het niet te gaan, las ik in het boek Outdoor Cooking van Lotje Deelman en Thomas Pelgrom, dat ik laatst bij een culinaire quiz van Food for Foodies wist te bemachtigen. In deze 'Globetrottergids' met prachtige sfeerbeelden zie je hoe het wel kan. Deelman en Pelgrom geven je een duidelijke paklijst en tips voor het inslaan van de goede ingrediënten.
Tot mijn grote verrassing blijkt er zelfs een outdooroventje te bestaan, zodat je op de camping van je zelfgebakken cake kunt genieten. Wel op een rustige camping doen, anders wordt dat romantische ontbijt voor twee ineens een collectieve aangelegenheid!

Dus gooi al die pakjes en potjes kant en klare saus uit dat krat, dat scheelt ook weer ruimte in de auto! De recepten zijn gemakkelijk en helder en de ingrediënten overal verkrijgbaar. Bovendien geven Deelman en Pelgrom handige variatietips voor als je restjes overhebt of je een bepaald ingrediënt niet kunt krijgen.

Bij mij gaat dit boek in ieder geval mee als ik de volgende keer er met een tentje op uit trek met mijn Lief. En bij het eerste romantische etentje maak ik een salade met warme geitenkaas met walnoten en stokbrood en gebakken banaan met gember en crème fraîche toe.

Outdoor Cooking
Lotje Deelman & Thomas Pelgrom
Uitgeverij Terra Lannoo 2009
ISBN 978-90-8989-023-8